۱. تعبیر قرآنی «یا ایها الذین امنوا لا تتبعوا خطوات الشیطان» ناظر به مسئله نفوذ گام به گام شیطان است. (المیزان جلد ۸ صفحه۴۲)؛ «خطوه» در اصطلاح عرب، به جای پای باقی مانده در برف یا شنزار اشاره دارد و در صورتی که فرد به آن «جای پا» «اعتماد» کند و در جای آن قدم بگذارد پای او در برف یا شنزار فرو رفته و متوقف می شود. خطوه از روشهای فریب شیطان است که مرحوم علامه طباطبایی آن را به «نفوذ گام به گام شیطان» تفسیر نموده است. هر چند بر اساس آیه شریفه «قل الله اسرع مکراً»، مکر شیطان در پازل مکر الهی است اما یکی از پیچیده ترین انواع «مکر» شیطان، «خطوه» و «نفوذ تدریجی، مرحله ای و گام به گام» است.

۲. نفوذ در ادبیات «پسابرجام» یک واژه بدیع، متفاوت، پیچیده و از جهتی «جدیدالصدور» در فضای سیاسی فرهنگی کشور است که رهبر انقلاب با تولید ادبیات نظری نو، به چارچوب مفهومی جدید برای آن می اندیشند؛ این نفوذ شامل بر ۲ قسم است:

۲-۱) نفوذ از طریق ، مسیر ، مجرا ، معبر و ممشای برجام و متون سه گانه «توافق وین»،  «قطعنامه ۲۲۳۱» و «نقشه راه Road Map آژانس انرژِی اتمی و ایران». دربرابراین قسم از اقسام نفوذ باید به استراتژی «خوانش نقادانه با ارجاع به متن برجام» جهت بررسی دقیق اشکالات متون سه گانه فوق که مکرراً توسط رهبر انقلاب تاکید شده است توجه نمود. (تأکید رهبر انقلاب در پاسخ به نامه رئیس جمهور و خطبه های نماز عید فطر).

مصادیق نفوذ از طریق متن برجام شامل بر موارد زیر می باشد:

الف) نفوذ استراتژیک (کشف نقشه آتی علمی کشور)

ب) نفوذ صنعتی (کشف ابعاد پیشرفت صنعتی کشور از طریق کنترل اقلام دوگانه که شامل ۳۰۰ قلم از اصلی ترین نیازهای صنعت کشور است و طبعاً کنترل اقلام دوگانه مهندسی، کشور راقفل می کند)

ج) نفوذ اطلاعاتی (با تعبیه حفره های امنیتی متعدد در متن برجام)

د) نفوذ نظامی (به بهانه راستی آزمائی آژانس در موضوع PMD و بازدید از مراکز حساس نظامی کشور)

هـ) نفوذ دفاعی (با از بین بردن ساختارها و زیرساختهای بازدارندگی دفاعی کشور در قطعنامه ۲۲۳۱)

و) نفوذ اقتصادی (با حفظ قوانین و زیرساختهای تحریمها در متن برجام)

ز) نفوذ امنیتی (از طریق کاهش حساسیتهای امنیتی و عادی سازی دسترسی به مراکز حساس نظام)

ح) نفوذ ژئوپلتیک (متن توافق هسته ای جزئی از چارچوب ژئوپلتیک آمریکا در منطقه و بخشی از طراحی منطقه ای غرب است)

ط) نفوذ محاسباتی (از طریق اختلال در دستگاه محاسباتی که اندراج در نظام بین الملل را برای حل مشکل آب پیشنهاد می دهد و به گران فروشی توافق بد منجر می شود)

۲-۲) نفوذ به عنوان تبعات و نتایج